Ondersteuning van naasten maakt het verschil

Naasten van mensen met een ernstige psychische kwetsbaarheid dragen vaak een zware last. Dat blijkt uit het verhaal van Margreet. Zij vertelt hoe ingrijpend het is om haar broer te ondersteunen in een zorgsysteem dat niet altijd toegankelijk is.

Margreet beschrijft hoe haar broer jarenlang te maken had met psychoses, dwangmaatregelen en langdurige opnames. Dat heeft diepe sporen achtergelaten. Voor haar broer, maar ook voor het hele gezin was het een zware tijd: “Wij leven altijd met een bepaalde angst.”
Die angst komt voort uit jarenlange afhankelijkheid van organisaties en het gevoel dat ze niet gehoord wordt: “Ik word eigenlijk nog steeds niet betrokken... Ik ben nog nooit uitgenodigd als ik er zelf niet op aandrong.”

Om meer invloed te krijgen op beslissingen over de zorg van haar broer, besloot Margreet mentor te worden. “Daarnaast heb ik iemand gezocht die een professionele mentor is. Nu zijn wij een team en dat geeft mij veel rust. Tegelijkertijd raken situaties als die in de zorgboerderij in Wedde mij erg en triggeren oude herinneringen en ervaringen. Ook voel ik dan weer de angst voor de afhankelijkheid van de zorg.”

De familievertrouwenspersoon

Hoewel het mentorschap Margreet meer grip geeft, blijft de situatie complex en kwetsbaar. “Juist daarom is de familievertrouwenspersoon zo belangrijk. Zij is een neutrale professional die niet alleen kennis van rechten en regels heeft, maar ook een luisterend oor en praktische steun biedt.” Margreet vertelt: “Ik wist dat zij de kennis en de informatie heeft. Wat mag wel en wat mag niet en waar sta je in je recht en waar niet? Daarnaast is zij níet in dienst van een ggz-instelling en weet ik dat zij onafhankelijk kan, mag en durft te handelen. Dat geeft mij veiligheid”

Margreet benadrukt dat naasten vaak zwaar belast worden. Ze ziet het ook in haar werk als vrijwilliger voor Naastencentraal: “70% van bijvoorbeeld de kopp-kinderen vallen zelf uiteindelijk om wanneer zij volwassen zijn en hebben zelf uiteindelijk weer zorg nodig. Dat kost de samenleving miljarden.”

Ondersteuning maakt verschil. Het geeft ruimte om beter te functioneren, ook in het dagelijks leven: “In het grotere geheel betekent dat dat ik ook beter functioneer, want die impact heeft het op mij. Naaste zijn van iemand met een ernstige psychische kwetsbaarheid is een eenzame en levenslange rol, ondersteuning daarbij is belangrijk om staande te blijven.